مقایسه کامل پارچههای لباس کودک: پنبه، نخی، دورس، جودون، مخمل و … کدام بهتر است؟

انتخاب لباس نوزاد فراتر از انتخاب یک لباس زیبا است؛ نوع پارچه تأثیری مستقیم بر راحتی، سلامت کودک و نیز کیفیت پوشاک دارد. در این راهنما همه پارچههای پرتکرار بازار را از نظر جنس، بافت، ظاهر، مزایا، معایب و کاربردهای عملی بررسی کردهایم تا با دیدی فنی اما ساده انتخاب کنید.
معیارهای اصلی انتخاب پارچه لباس کودک
قبل از آنکه به سراغ معرفی تکتک پارچهها برویم، باید بدانیم چه ویژگیهایی برای لباس کودک مهم است:
- قابلیت تنفس: عبور هوا و تبادل رطوبت برای جلوگیری از تعریق و حساسیت.
- نرمی و لطافت: جلوگیری از خراش و تحریک پوست (مهم برای نوزادان).
- ضد حساسیت: ترجیحاً الیاف طبیعی و بدون مواد آزاردهنده.
- دوام و نگهداری: مقاومت در برابر شستوشو، رنگدهی و تغییر شکل.
- وزن و عایق حرارتی: مناسب بودن برای فصل موردنظر.
- ظاهر و زیبایی: برای لباسهای رسمی و مراسمی مهم است.
نکته: همواره برای کودکان با پوست حساس، پارچهها را یکبار قبل از اولین استفاده شستشو دهید تا مواد تکمیلی و آلودگیهای سطحی از بین بروند.
تیشرت شلوارک خرس خجالتی
بلوز شلوار فیل
کلاه گوش دار
- پارچه: فانریپ
- سایز: فری سایز
- سلامت کودک: پارچه ضد حساسیت و ۱۰۰٪ پنبه، مناسب پوست حساس نوزادان و کودکان
بلوز شلوار دزد دریایی
بلوز شلوارک فیل
تیشرت شلوارک فیل
ست سويشرت و شلوار مدل سه کله خرس
پارچه: جودون پنبه و ۱۰۰٪ پنبه طبیعی
ویژگی خاص: شنل دوزی شده
سلامت کودک: پارچه ضد حساسیت و ۱۰۰٪ پنبه، مناسب پوست حساس نوزادان و کودکان
الگو: طراحی استاندارد و سایزبندی دقیق برای راحتی بیشتر کودک
- دوخت: دوخت بسیار زیبا و تمیز
بلوز شلوار خرس و خرگوش
پارچه: بیسکوییتی و ۱۰۰٪ پنبه طبیعی
ویژگی خاص: شنل دوزی شده
سلامت کودک: پارچه ضد حساسیت و ۱۰۰٪ پنبه، مناسب پوست حساس نوزادان و کودکان
الگو: طراحی استاندارد و سایزبندی دقیق برای راحتی بیشتر کودک
سارافون زیر دکمه دار گل دوزی
سارافون زیر دکمه دار
۱. پارچه پنبهای (Cotton)
جنس و بافت
پنبه یکی از قدیمیترین و رایجترین الیاف طبیعی است. پارچههای پنبهای میتوانند از بافتهای مختلفی برخوردار باشند؛ از تافتهٔ نازک تا پنبههای ضخیمتر. در نمونههای مرغوب، پنبه بسیار نرم و بدون زبری است.
ظاهر و حس لمس
سطح صاف، مات و بدون براقیت مصنوعی. لمس آن معمولاً خنک و دلپذیر است بهخصوص وقتی از پنبهٔ صددرصد طبیعی ساخته شده باشد.
ویژگیها و مزایا
- تنفسپذیری عالی و جذب رطوبت مناسب.
- کمترین احتمال تحریکپذیری یا حساسیت پوستی.
- قابلیت شستوشوی آسان و نگهداری نسبتاً ساده.
معایب
- چروکپذیری بالا و نیاز به مراقبت برای حفظ ظاهر.
- در نمونههای ارزانتر ممکن است بعد از شستوشو کمی جمع شود.
پیشنهاد استفاده
بهترین انتخاب برای لباس روزمره، پیراهنهای تابستانی، زیرپوش و هر جایی که نیاز به تنفسپذیری دارید.
۲. پارچه نخی
جنس و بافت
در زبان بازار ایران، "نخی" معمولاً به پارچهٔ پنبهای با بافت سبک و نازک گفته میشود. از نظر فنی تفاوت چندانی با پنبهٔ ساده ندارد؛ اما معمولاً بافت ریزتر و نخهای نازکتری دارد.
ظاهر و حس لمس
بسیار سبک، لطیف و گاهی نازکتر از پنبهٔ معمولی؛ حس خنکی در تماس اولیه ملموس است.
ویژگیها و مزایا
- سبک و مناسب برای تابستان.
- قیمت معمولاً اقتصادیتر و دسترسی آسان.
معایب
- مقاومت کمتر در برابر ساییدگی و کشش.
- در شستوشوی مکرر ممکن است شکل خود را زودتر از دست بدهد.
پیشنهاد استفاده
برای زیرپوش، تیشرتهای نازک، پیراهنهای تابستانی و مواردی که خنکی و سبکی مهم است.

۳. پارچه دورس (Jersey)
جنس و بافت
دورس یک پارچهٔ کشباف است که به دلیل بافت حلقوی و کشسانیاش شناخته میشود. میتواند از پنبه یا ترکیب پنبه با الیاف مصنوعی ساخته شود.
ظاهر و حس لمس
سطح صاف و کمی کشسان؛ در لمس نرم و انعطافپذیر است و معمولاً احساس راحتی زیادی ایجاد میکند.
ویژگیها و مزایا
- انعطافپذیری و کشسانی بالا؛ آزادی حرکت کودک را تأمین میکند.
- نرمی و راحتی بالا، مناسب پوستهای حساس.
- چروکپذیری کمتر نسبت به بافتهای تافته.
معایب
- لبهٔ کار ممکن است در شستوشوی نامناسب جمع یا قیچی شود.
- در نمونههای بیکیفیت، پس از چند بار شستوشو فرم اولیه را از دست میدهد.
پیشنهاد استفاده
تیشرتها، سرهمیها، لباس خواب و هر نوع لباسی که نیاز به کشسانی و راحتی دارد.
۴. پارچه دورس دو نخ (Two-Thread Jersey)
جنس و بافت
در دورس دو نخ از دو نخ تابیدهشده در بافت استفاده میشود که باعث افزایش استحکام و ضخامت میگردد. این پارچه معمولاً فرم بهتر و عمر طولانیتری دارد.
ظاهر و حس لمس
سطح صاف و بافتی منسجمتر و سنگینتر نسبت به دورس ساده. حس کیفیت بالا و دوام را منتقل میکند.
ویژگیها و مزایا
- استحکام و دوام بالاتر؛ مناسب تولیدات باکیفیت.
- ضخامت مناسب و عدم بدننمایی.
معایب
- قیمت بالاتر نسبت به دورس معمولی.
پیشنهاد استفاده
برای لباسهای باکیفیت، ستهای بیرونی و محصولات برند که دوام و ظاهر مهم است.
۵. پارچه دورس سه نخ (Three-Thread Jersey)
جنس و بافت
دورس سه نخ مشابه دورس دو نخ است اما با تار و پودی که از سه نخ تشکیل شده؛ در نتیجه ضخامت، گرما و استحکام بیشتری دارد.
ظاهر و حس لمس
حس ضخیمتر، گرمتر و محکمتر نسبت به دو نخ؛ مناسب فصلهای سردتر.
ویژگیها و مزایا
- گرمابخشی بیشتر و دوام بالاتر.
- مناسب لباسهای بیرونی و سویشرتها.
معایب
- وزن بیشتر و مناسب نبودن برای تابستان.
پیشنهاد استفاده
لباسهای پاییز و زمستان، سویشرت و هودی کودک.
۶. پارچه جودون پنبه
جنس و بافت
جودون یا ریب (Rib) بافتی کشی دارد که روی سطحش شیارهای کوچکی دیده میشود؛ از پنبهٔ خالص یا مخلوط پنبه ساخته میشود و در تیپهای مختلفی قابل تولید است.
ظاهر و حس لمس
ظاهر بافتدار با شیارهای منظم؛ لمس آن نرم و قابل انعطاف است ولی کمی فرمدارتر از دورس خواهد بود.
ویژگیها و مزایا
- شکلگیری بهتر روی بدن و ظاهر مرتبتر.
- نرمی و تنفسپذیری خوب.
معایب
- گرمای کافی برای زمستان سنگین نیست مگر با لایهبندی.
پیشنهاد استفاده
تیشرتهای باکیفیت، لباسهای روزمره و لباسهای زیر که نیاز به جذب و انعطاف دارند.
۷. پارچه دو رو پنبه (Double Face / Interlock)
جنس و بافت
پارچهای کشباف با دو روی قابل استفاده که بسته به ساختار میتواند ضخامت و دوامی بیشتر از دورس داشته باشد. اغلب در دو رنگ یا بافت یکسان تولید میشود.
ظاهر و حس لمس
هر دو طرف صاف و نرم؛ حس نرمی و کیفیت بالاتر نسبت به دورس معمولی دارد.
ویژگیها و مزایا
- دوام و استحکام بالا.
- عدم پیچیدگی لبهها و مقاومت در برابر کشش.
معایب
- نسبت به دورس معمولی سنگینتر و گرانتر است.
پیشنهاد استفاده
کتهای سبک، لباس بیرونی کودک و محصولات با کیفیت برای استفادهٔ طولانیمدت.
۸. پارچه ژاکارد برجسته (Embossed Jacquard)
جنس و بافت
ژاکارد پارچهای است که الگو و طرح آن در هنگام بافت بهصورت برجسته یا بافتی تولید میشود، نه چاپی؛ طرحها معمولاً بادواماند و در طول زمان از بین نمیروند.
ظاهر و حس لمس
ظاهر لوکس و بافتدار؛ در نمونههای مرغوب نرم است اما در انواع ترکیبی ممکن است کمی سفتتر باشد.
ویژگیها و مزایا
- ظاهر ویژه و مناسب لباسهای مجلسی کودک.
- دوام طرح بالا و حفظ شکل پس از شستوشو (در اغلب نمونهها).
معایب
- ممکن است نسبت به پارچههای ساده سنگینتر یا سفتتر باشد.
- قیمت بالاتر بهخصوص در نمونههای پنبهای و باکیفیت.
پیشنهاد استفاده
لباسهای مهمانی، لباس جشن و هر جایی که جلوه و دوام طرح اهمیت دارد.
۹. پارچه مخمل (Velvet)
جنس و بافت
مخمل پارچهای با رویهٔ پرزدار و نرم است که میتواند از پنبه، پلیاستر یا ترکیب الیاف ساخته شود؛ ظاهر لوکس و بافت صوفی دارد.
ظاهر و حس لمس
سطح نرمی که در لمس احساس پرز و لطافت میدهد؛ نمای بصری براق و غنیتری نسبت به پارچههای ساده دارد.
ویژگیها و مزایا
- نرمی فوقالعاده و جلوهٔ مجلسی.
- گرمابخش و مناسب فصل سرد.
معایب
- نیاز به مراقبت ویژه در شستوشو (شستوشوی دستی یا خشکشویی در برخی نمونهها).
- پوشش پرز ممکن است در برخی موارد حساسیت ایجاد کند؛ بهتر است نمونهٔ با الیاف طبیعی انتخاب شود.
پیشنهاد استفاده
پیراهنها و لباسهای مجلسی زمستانی کودک، کت و شلوارهای ظریف.
۱۰. پارچه بیسکویتی
جنس و بافت
بیسکویتی به پارچهای گفته میشود که بافت ریزی دارد و نسبتاً نرم و تا حدی کشسان است؛ غالباً از ترکیب پنبه و الیاف مصنوعی یا پنبه خالص تولید میشود.
ظاهر و حس لمس
حس نرم، سبکی و کمی پفکردگی ظریف شبیه بافت بیسکویت؛ معمولاً برای لباسهای راحتی بهکار میرود.
ویژگیها و مزایا
- نرم و مناسب پوست حساس.
- سبک و خوشپوش برای استفادهٔ روزمره.
معایب
- مقاومت متوسط در برابر شستوشوی مکرر.
پیشنهاد استفاده
سرهمیها، تیشرتهای روزمره و لباسهای راحتی کودک.
۱۱. پارچه سلانیک
جنس و بافت
سلانیک نوعی پارچه کشباف است که ساختاری متراکمتر و سنگینتر از دورس دارد. این پارچه معمولاً برای لباسهای زمستانی مناسب است.
ظاهر و حس لمس
سطحی کمی متراکم و گرم، در لمس نرم و محکم است.
ویژگیها و مزایا
- عایق حرارتی خوب؛ مناسب فصل سرما.
- نرم و راحت برای پوشاک روزمرهٔ گرم.
معایب
- وزن زیاد و مناسب نبودن برای تابستان.
پیشنهاد استفاده
سویشرت، هودی و لباسهای گرم کودک.

۱۲. پارچه فانریپ (Fun Rib)
جنس و بافت
فانریپ یک بافت ریز شیار (ریب ریز) دارد که بسیار کشسان و مناسب برای قسمتهایی از لباس است که باید فرم و جذب بیشتری داشته باشند.
ظاهر و حس لمس
رویهٔ شیاردار و کشسان؛ لمس آن نرم و انعطافپذیر است.
ویژگیها و مزایا
- آزادی حرکت و فرمپذیری بالا.
- مناسب برای یقهها، مچها و کمر لباس.
معایب
- مقاومت متوسط و مناسب نبودن برای لباسهای کاملاً گرم.
پیشنهاد استفاده
یقه، مچ و جزء کشی پوشاک، تیشرتها و سرهمیهای سبک.
۱۳. پارچه لنین (Linen)
جنس و بافت
لنین از الیاف گیاهی کتان ساخته میشود و بافتی مشخص، خنک و نسبتاً خشک دارد. این پارچه برای تابستان فوقالعاده است.
ظاهر و حس لمس
حس طبیعی و کمی زبرتر نسبت به پنبه؛ نمای ظاهری کمی خطدار و بافتدار دارد.
ویژگیها و مزایا
- تنفسپذیری عالی و خنککننده طبیعی.
- مناسب هوای گرم و تابستان.
معایب
- چروکپذیری بالا؛ نیاز به مراقبت یا ترکیب با پنبه برای نرمی بیشتر.
پیشنهاد استفاده
پیراهنها، شلوارهای نازک و لباسهای تابستانی برای کودکانی که تعریق کمتری دارند.
جدول جمعبندی و راهنمای سریع
| پارچه | تنفس | نرمی | استحکام | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| پنبه | عالی | عالی | خوب | روزمره، تابستان/بهار |
| نخی | خوب | خوب | متوسط | روزمره، تیشرت |
| دورس | عالی | عالی | خوب | لباس راحتی، سرهمی |
| دورس دو نخ | عالی | عالی | عالی | لباس با کیفیت، شیک |
| دورس سه نخ | خوب | عالی | عالی | پاییز/زمستان، لباس گرم |
| جودون | خوب | عالی | خوب | روزمره، تیشرت |
| دو رو پنبه | خوب | عالی | عالی | کت سبک، تمام فصل |
| ژاکارد برجسته | خوب | خوب | عالی | مجلسی، خاص |
| مخمل | متوسط | عالی | خوب | مجلسی، پاییزی |
| بیسکویتی | خوب | عالی | متوسط | روزمره، سرهمی |
| سلانیک | متوسط | عالی | خوب | سویشرت، هودی |
| فانریپ | خوب | عالی | متوسط | یقه، مچ، تیشرت |
| لنین | عالی | متوسط | متوسط | تابستان، پیراهن |
سوالات متداول
۱. بهترین پارچه برای پوست حساس نوزاد چیست؟
پنبه خالص و کشبافهایی مانند دورس، دورس دو نخ و جودون بهدلیل نرمی، تنفسپذیری و عدم وجود الیاف تحریککننده معمولاً بهترین انتخاب هستند. اگر کودک سابقهٔ اگزما یا حساسیت دارد، بهتر است از نمونههای ارگانیک و بدون رنگ استفاده کنید.
۲. آیا پارچه ژاکارد یا مخمل برای کودک مناسب است؟
بله—در صورتی که از الیاف طبیعی (مثلاً پنبه) و کیفیت بالا تولید شده و بافت آن نرم باشد. برای اطمینان، قبل از اولین استفاده پارچه را یک بار بشویید تا هرگونه مواد تکمیلی یا پرز اضافی حذف گردد.
۳. چرا پارچهها پس از شستشو جمع میشوند؟
جمعشدگی معمولاً به دلیل کیفیت نخ، نوع بافت و روش شستشو رخ میدهد. پارچههایی که نخ آنها با تاب بالا تولید شده (مثل دورس دو نخ، سه نخ) مقاومت بیشتری نسبت به جمعشدگی دارند.
۴. چگونه پارچه مناسب فصل را انتخاب کنم؟
در تابستان از پنبه، نخی و لنین استفاده کنید؛ در پاییز و زمستان دورس سه نخ، سلانیک، مخمل و دو رو پنبه گزینههای بهتری هستند.




